{"id":2230,"date":"2026-08-24T15:32:39","date_gmt":"2026-08-24T14:32:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.news24.al\/?p=2230"},"modified":"2026-08-24T15:33:15","modified_gmt":"2026-08-24T14:33:15","slug":"gjermania-pergatitet-per-nje-qeveri-te-ekstremit-te-djathte-politico-4-skenaret-per-te-frenuar-afd-ne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.news24.al\/gjermania-pergatitet-per-nje-qeveri-te-ekstremit-te-djathte-politico-4-skenaret-per-te-frenuar-afd-ne\/","title":{"rendered":"Gjermania p\u00ebrgatitet p\u00ebr nj\u00eb qeveri t\u00eb ekstremit t\u00eb djatht\u00eb, Politico: 4 skenar\u00ebt p\u00ebr t\u00eb frenuar AfD-n\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Partia e ekstremit t\u00eb djatht\u00eb, Alternativa p\u00ebr Gjermanin\u00eb (AfD), mund t\u00eb jet\u00eb vet\u00ebm pak jav\u00eb larg nj\u00eb momenti historik t\u00eb marrjes p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb t\u00eb drejtimit t\u00eb nj\u00eb landi gjerman. Dhe n\u00eb Berlin tashm\u00eb po diskutohet se \u00e7far\u00eb duhet b\u00ebr\u00eb n\u00ebse kjo ndodh.<\/p>\n<p>Sipas nj\u00eb analize t\u00eb POLITICO-s, Ulrich Siegmund, kandidati i AfD-s\u00eb n\u00eb Saksoni-Anhalt, shihet si favorit p\u00ebr zgjedhjet e 6 shtatorit. N\u00ebse partia arrin shumic\u00ebn absolute, ai pritet t\u00eb b\u00ebhet kryeminist\u00ebr i landit, duke rr\u00ebzuar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb \u201cmurin mbrojt\u00ebs\u201d politik q\u00eb partit\u00eb tradicionale gjermane kan\u00eb ngritur ndaj AfD-s\u00eb q\u00eb nga themelimi i saj n\u00eb vitin 2013.<\/p>\n<p>Nj\u00eb fitore e till\u00eb do t\u00eb krijonte nj\u00eb situat\u00eb t\u00eb paprecedent\u00eb p\u00ebr sistemin politik gjerman. Deri tani CDU, SPD, t\u00eb Gjelbrit dhe partit\u00eb e tjera kryesore kan\u00eb refuzuar bashk\u00ebpunimin me AfD-n\u00eb. Por n\u00ebse ajo kontrollon nj\u00eb qeveri rajonale, sistemi federal gjerman do t\u2019i detyroj\u00eb institucionet e tjera t\u00eb bashk\u00ebpunojn\u00eb me t\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn n\u00eb disa fusha.<\/p>\n<p>POLITICO raporton se shqet\u00ebsimi kryesor n\u00eb Berlin lidhet me sigurin\u00eb dhe, n\u00eb ve\u00e7anti, me aksesin q\u00eb nj\u00eb qeveri e AfD-s\u00eb mund t\u00eb kishte n\u00eb informacionet sekrete. Zyrtar\u00eb t\u00eb intervistuar p\u00ebr artikullin shprehin shqet\u00ebsim p\u00ebr marr\u00ebdh\u00ebniet e partis\u00eb me Rusin\u00eb dhe mund\u00ebsin\u00eb q\u00eb t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb ndjeshme t\u00eb p\u00ebrfundojn\u00eb n\u00eb duart e Mosk\u00ebs.<\/p>\n<p>Sipas POLITICO-s, po diskutohen t\u00eb pakt\u00ebn kat\u00ebr skenar\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb prej tyre do t\u00eb ishte krijimi i takimeve paralele mes ministrave t\u00eb landeve. Mbledhjet zyrtare do t\u00eb vazhdonin, por p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje ve\u00e7an\u00ebrisht sensitive mund t\u00eb organizohen takime t\u00eb tjera, ku p\u00ebrfaq\u00ebsuesi i nj\u00eb qeverie t\u00eb AfD-s\u00eb nuk do t\u00eb merrte pjes\u00eb. Disa ministra rajonal\u00eb i kan\u00eb konfirmuar POLITICO-s se nj\u00eb skenar i till\u00eb po merret n\u00eb konsiderat\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb mund\u00ebsi edhe m\u00eb konkrete \u00ebsht\u00eb kufizimi i aksesit n\u00eb informacionet e inteligjenc\u00ebs. Ministri i Brendsh\u00ebm i landit t\u00eb Turingis\u00eb, Georg Maier, tha se mund t\u00eb krijohen barriera brenda sistemeve t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta t\u00eb informacionit, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr t\u00eb dh\u00ebnat q\u00eb lidhen me ekstremizmin e djatht\u00eb dhe spiunazhin. Sipas tij, nj\u00eb mas\u00eb e till\u00eb mund t\u00eb ishte edhe ligj\u00ebrisht e mundur.<\/p>\n<p>Shqet\u00ebsimi lidhet edhe me partner\u00ebt e huaj. Nj\u00eb deputet i t\u00eb Gjelb\u00ebrve paralajm\u00ebroi se Britania, SHBA-ja, Polonia apo Ukraina mund t\u00eb kufizonin shk\u00ebmbimin e informacionit me Gjermanin\u00eb n\u00ebse do t\u00eb besonin se t\u00eb dh\u00ebnat sekrete mund t\u00eb arrinin n\u00eb Mosk\u00eb. POLITICO sjell si precedent Austrin\u00eb, ku partner\u00ebt per\u00ebndimor\u00eb kufizuan ndarjen e informacionit pasi e djathta radikale FP\u00d6 mori kontrollin e Ministris\u00eb s\u00eb Brendshme.<\/p>\n<p>Nj\u00eb skenar tjet\u00ebr lidhet me financat. Saksoni-Anhalt \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga landet q\u00eb p\u00ebrfiton ndjesh\u00ebm nga sistemi gjerman i barazimit financiar dhe vet\u00ebm n\u00eb vitin 2025 mori rreth 2.8 miliard\u00eb euro, af\u00ebrsisht nj\u00eb t\u00eb pest\u00ebn e buxhetit t\u00eb tij. Kufizimi i k\u00ebtyre fondeve p\u00ebrmendet si nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb teorike p\u00ebr t\u2019i ushtruar presion nj\u00eb qeverie t\u00eb AfD-s\u00eb, megjith\u00ebse pengesat kushtetuese do t\u00eb ishin t\u00eb m\u00ebdha.<\/p>\n<p>N\u00eb fund ekziston edhe ajo q\u00eb POLITICO e quan \u201copsioni b\u00ebrthamor\u201d: Bundeszwang, ose detyrimi federal.<\/p>\n<p>Neni 37 i Kushtetut\u00ebs gjermane i lejon qeveris\u00eb federale, me miratimin e Bundesratit, t\u00eb marr\u00eb masa p\u00ebr ta detyruar nj\u00eb land t\u00eb respektoj\u00eb detyrimet e tij ligjore. Ky mekaniz\u00ebm nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur kurr\u00eb n\u00eb historin\u00eb e Republik\u00ebs Federale.<\/p>\n<p>Por \u00e7do p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb izoluar nj\u00eb qeveri t\u00eb zgjedhur t\u00eb AfD-s\u00eb mbart edhe nj\u00eb rrezik politik. Masat e jasht\u00ebzakonshme mund t\u00eb ushqejn\u00eb argumentin e vet\u00eb AfD-s\u00eb se partit\u00eb tradicionale nuk pranojn\u00eb rezultatin e zgjedhjeve kur fitues \u00ebsht\u00eb nj\u00eb forc\u00eb jasht\u00eb establishmentit.<\/p>\n<p>Edhe opinioni publik gjerman \u00ebsht\u00eb m\u00eb pak i bashkuar se m\u00eb par\u00eb p\u00ebr strategjin\u00eb e izolimit. Nj\u00eb sondazh i korrikut tregonte se vet\u00ebm 42% e gjerman\u00ebve e konsideronin ende t\u00eb drejt\u00eb refuzimin e bashk\u00ebpunimit me AfD-n\u00eb nga CDU dhe socialdemokrat\u00ebt, nd\u00ebrsa nj\u00eb tjet\u00ebr matje tregonte r\u00ebnie t\u00eb mb\u00ebshtetjes p\u00ebr \u201cmurin mbrojt\u00ebs\u201d ndaj partis\u00eb.<\/p>\n<p>Ironikisht, POLITICO ngre edhe nj\u00eb mund\u00ebsi tjet\u00ebr: q\u00eb partit\u00eb tradicionale t\u00eb mos b\u00ebjn\u00eb asgj\u00eb t\u00eb jasht\u00ebzakonshme.<\/p>\n<p>AfD ka fituar mb\u00ebshtetje p\u00ebr vite me radh\u00eb duke qen\u00eb n\u00eb opozit\u00eb dhe duke sulmuar gabimet e kund\u00ebrshtar\u00ebve. Por nuk ka qeverisur kurr\u00eb. Marrja e pushtetit mund ta p\u00ebrball\u00eb at\u00eb me probleme t\u00eb administrimit, konfliktet e brendshme dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb konkrete p\u00ebr vendimet, duke u kthyer potencialisht n\u00eb nj\u00eb kufizim m\u00eb efektiv sesa \u00e7do strategji izolimi e Berlinit.<\/p>\n<p>Pra, pyetja q\u00eb po shqet\u00ebson tashm\u00eb politik\u00ebn gjermane nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb vet\u00ebm n\u00ebse AfD duhet t\u00eb mbahet larg pushtetit. \u00cbsht\u00eb se \u00e7far\u00eb ndodh n\u00ebse votuesit e \u00e7ojn\u00eb at\u00eb vet\u00eb n\u00eb pushtet. \/POLITICO<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Partia e ekstremit t\u00eb djatht\u00eb, Alternativa p\u00ebr Gjermanin\u00eb (AfD), mund t\u00eb jet\u00eb vet\u00ebm pak jav\u00eb larg nj\u00eb momenti historik t\u00eb marrjes p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb t\u00eb drejtimit t\u00eb nj\u00eb landi gjerman. Dhe n\u00eb Berlin tashm\u00eb po diskutohet se \u00e7far\u00eb duhet b\u00ebr\u00eb n\u00ebse kjo ndodh. Sipas nj\u00eb analize t\u00eb POLITICO-s, Ulrich Siegmund, kandidati i AfD-s\u00eb n\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":2232,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[63,55,6,59],"tags":[],"class_list":["post-2230","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bota","category-kryesore","category-lajme","category-speciale"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2230","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2230"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2230\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2231,"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2230\/revisions\/2231"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2232"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2230"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2230"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2230"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}