{"id":2148,"date":"2026-08-20T16:17:38","date_gmt":"2026-08-20T15:17:38","guid":{"rendered":"https:\/\/www.news24.al\/?p=2148"},"modified":"2026-08-20T16:17:38","modified_gmt":"2026-08-20T15:17:38","slug":"hapet-nje-kapitull-i-ri-per-historine-ilire-publikohet-monografia-e-pare-shkencore-kushtuar-teresisht-mbretereshes-teuta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.news24.al\/hapet-nje-kapitull-i-ri-per-historine-ilire-publikohet-monografia-e-pare-shkencore-kushtuar-teresisht-mbretereshes-teuta\/","title":{"rendered":"Hapet nj\u00eb kapitull i ri p\u00ebr historin\u00eb Ilire: Publikohet monografia e par\u00eb shkencore kushtuar t\u00ebr\u00ebsisht Mbret\u00ebresh\u00ebs Teuta"},"content":{"rendered":"<p>Figura e Mbret\u00ebresh\u00ebs Teuta ka z\u00ebn\u00eb gjithmon\u00eb nj\u00eb vend qendror n\u00eb memorien historike shqiptare, por pothuajse asnj\u00ebher\u00eb nuk ishte shnd\u00ebrruar n\u00eb objektin ekskluziv t\u00eb nj\u00eb studimi t\u00eb plot\u00eb dhe t\u00eb pavarur shkencor. P\u00ebr dekada me radh\u00eb, ajo \u00ebsht\u00eb trajtuar e fragmentarizuar brenda historis\u00eb s\u00eb p\u00ebrgjithshme ilire ose si nj\u00eb kapitull i Luft\u00ebrave Iliro-Romake. Ky \u201cboshll\u00ebk\u201d n\u00eb historiografin\u00eb ton\u00eb plot\u00ebsohet m\u00eb n\u00eb fund nga studiuesi Adrian Progni me librin e tij m\u00eb t\u00eb ri, \u201cTeuta \u2013 Mbret\u00ebresha e Detit\u201d.<\/p>\n<div class=\"ai-viewport-1\" data-insertion-position=\"prepend\" data-selector=\".ai-insert-6-19278994\" data-insertion-no-dbg=\"\" data-code=\"PGRpdiBjbGFzcz0nY29kZS1ibG9jayBjb2RlLWJsb2NrLTYnIHN0eWxlPSdtYXJnaW46IDhweCAwOyBjbGVhcjogYm90aDsnPgo8L2Rpdj4K\" data-block=\"6\">\n<div class=\"code-block code-block-6\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"desktop_ad ad_bottom_space\"><\/div>\n<p>Kjo vep\u00ebr sh\u00ebnon monografin\u00eb e par\u00eb historiko-shkencore n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe q\u00eb fokusohet t\u00ebr\u00ebsisht tek figura e Teut\u00ebs, duke sjell\u00eb nj\u00eb kontribut me vler\u00eb t\u00eb jasht\u00ebzakonshme p\u00ebr studimet albanologjike.<\/p>\n<p>Ndryshe nga botimet e m\u00ebparshme, libri i Prognit guxon t\u00eb zhvesh\u00eb figur\u00ebn e Teut\u00ebs nga interpretimet emocionale apo mitet e krijuara p\u00ebrgjat\u00eb shekujve. P\u00ebrmes nj\u00eb ballafaqimi sistematik t\u00eb burimeve antike (si Polibi, Apiani e Tit Livi) me literatur\u00ebn bashk\u00ebkohore nd\u00ebrkomb\u00ebtare, autori shtron pyetje thelb\u00ebsore q\u00eb sfidojn\u00eb versionin tradicional t\u00eb historis\u00eb: a ishte Teuta v\u00ebrtet nj\u00eb \u201cmbret\u00ebresh\u00eb pirate\u201d, apo ky ishte thjesht nj\u00eb konstrukt propagandistik i Rom\u00ebs p\u00ebr t\u00eb legjitimuar pushtimin e Adriatikut; cili ishte niveli real i organizimit shtet\u00ebror dhe administrativ t\u00eb mbret\u00ebris\u00eb ardiane; dhe \u00e7far\u00eb peshe specifike kishte fuqia detare ilire n\u00eb ekuilibrat politik\u00eb t\u00eb Mesdheut Lindor. Autori nuk ofron p\u00ebrgjigje t\u00eb sip\u00ebrfaqshme, por nd\u00ebrton nj\u00eb analiz\u00eb t\u00eb ftoht\u00eb shkencore, duke shmangur qasjet ideologjike.<\/p>\n<div class=\"ai-viewport-1\" data-insertion-position=\"prepend\" data-selector=\".ai-insert-7-13079031\" data-insertion-no-dbg=\"\" data-code=\"PGRpdiBjbGFzcz0nY29kZS1ibG9jayBjb2RlLWJsb2NrLTcnIHN0eWxlPSdtYXJnaW46IDhweCAwOyBjbGVhcjogYm90aDsnPgo8L2Rpdj4K\" data-block=\"7\">\n<div class=\"code-block code-block-7\"><\/div>\n<\/div>\n<figure id=\"attachment_3007703\" class=\"wp-caption alignnone\" aria-describedby=\"caption-attachment-3007703\"><a href=\"https:\/\/www.balkanweb.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Adrian-Progni.jpg\" rel=\"lightbox\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-3007703\" src=\"https:\/\/www.balkanweb.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Adrian-Progni.jpg\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" srcset=\"https:\/\/www.balkanweb.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Adrian-Progni.jpg 1000w, https:\/\/www.balkanweb.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Adrian-Progni-187x280.jpg 187w, https:\/\/www.balkanweb.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Adrian-Progni-233x350.jpg 233w, https:\/\/www.balkanweb.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Adrian-Progni-768x1152.jpg 768w, https:\/\/www.balkanweb.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Adrian-Progni-175x263.jpg 175w, https:\/\/www.balkanweb.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Adrian-Progni-53x80.jpg 53w, https:\/\/www.balkanweb.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Adrian-Progni-300x450.jpg 300w\" alt=\"Adrian Progni\" width=\"1000\" height=\"1500\" \/><\/a><\/figure>\n<p>Vepra nuk kufizohet vet\u00ebm te portreti i mbret\u00ebresh\u00ebs. Ajo shtrihet m\u00eb gjer\u00eb, duke analizuar ngritjen e dinastis\u00eb ardiane, konsolidimin e shtetit n\u00ebn Mbretin Agron, struktur\u00ebn e ushtris\u00eb dhe flot\u00ebs, si dhe pasojat gjeopolitike q\u00eb solli zgjerimi i Republik\u00ebs Romake n\u00eb Ballkan. Libri vjen me nj\u00eb aparat t\u00eb pasur bibliografik, \u00e7ka e shnd\u00ebrron at\u00eb n\u00eb nj\u00eb pik\u00eb t\u00eb fort\u00eb reference p\u00ebr studiuesit, arkeolog\u00ebt dhe student\u00ebt e historis\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur lasht\u00ebsia shqiptare shpesh politizohet ose paraqitet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb fragmentuar, \u201cTeuta \u2013 Mbret\u00ebresha e Detit\u201d vjen si nj\u00eb d\u00ebshmi e pjekuris\u00eb metodologjike.<\/p>\n<div id=\"MDA34416\" class=\"\" data-adid=\"mdabalkanweb121885\" data-netid=\"137356148\" data-sizes=\"300x250\"><\/div>\n<p>Ky botim nuk synon t\u00eb imponoj\u00eb nj\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb absolute, por t\u00eb nxis\u00eb debate t\u00eb reja dhe nj\u00eb lexim kritik t\u00eb burimeve, duke ftuar \u00e7do lexues t\u00eb njoh\u00eb me seriozitet nj\u00ebr\u00ebn prej figurave m\u00eb magjeps\u00ebse t\u00eb historis\u00eb son\u00eb dhe vendin q\u00eb ajo zuri n\u00eb aren\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Mesdheut antik.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Figura e Mbret\u00ebresh\u00ebs Teuta ka z\u00ebn\u00eb gjithmon\u00eb nj\u00eb vend qendror n\u00eb memorien historike shqiptare, por pothuajse asnj\u00ebher\u00eb nuk ishte shnd\u00ebrruar n\u00eb objektin ekskluziv t\u00eb nj\u00eb studimi t\u00eb plot\u00eb dhe t\u00eb pavarur shkencor. P\u00ebr dekada me radh\u00eb, ajo \u00ebsht\u00eb trajtuar e fragmentarizuar brenda historis\u00eb s\u00eb p\u00ebrgjithshme ilire ose si nj\u00eb kapitull i Luft\u00ebrave Iliro-Romake. Ky \u201cboshll\u00ebk\u201d [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":2149,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[58,6],"tags":[],"class_list":["post-2148","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kulture","category-lajme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2148","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2148"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2148\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2150,"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2148\/revisions\/2150"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2149"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2148"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2148"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2148"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}