{"id":2129,"date":"2026-08-10T11:22:13","date_gmt":"2026-08-10T10:22:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.news24.al\/?p=2129"},"modified":"2026-08-20T11:25:03","modified_gmt":"2026-08-20T10:25:03","slug":"nje-harte-memece-per-te-mbyturit-dhe-harresen-e-eksodit-shqiptar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.news24.al\/nje-harte-memece-per-te-mbyturit-dhe-harresen-e-eksodit-shqiptar\/","title":{"rendered":"Nj\u00eb \u2018hart\u00eb memece p\u00ebr t\u00eb mbyturit\u201d dhe harres\u00ebn e eksodit shqiptar"},"content":{"rendered":"<p>Met Lila, 76 vje\u00e7, u b\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb inskenimi n\u00eb kujtim t\u00eb eksodit t\u00eb tejzgjatur nga deti t\u00eb mij\u00ebra shqiptar\u00ebve n\u00eb kap\u00ebrcyellin e dy shekujve. N\u00eb nj\u00eb qoshe t\u00eb sh\u00ebtitores, usta Meti riparon pa e ngritur kok\u00ebn maketet e anijeve prej druri, bashk\u00eb me artist\u00eb profesionist\u00eb dhe amator\u00eb.<\/p>\n<p>Tridhjet\u00ebepes\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb, Lila humbi vajz\u00ebn e tij n\u00eb uj\u00ebrat e Adriatikut gjat\u00eb eksodit t\u00eb anijes \u201cVlora\u201d n\u00eb gusht t\u00eb vitit 1991.<\/p>\n<p>\u201cValbona ishte 16 vje\u00e7 dhe shkoi t\u00eb k\u00ebrkonte v\u00ebllain e vog\u00ebl. I than\u00eb se ishte n\u00eb anijen \u201cVlora\u201d dhe ajo u p\u00ebrpoq t\u00eb ngjitej lart me litar,\u201d kujton me trishtim ai.<\/p>\n<p>Pastaj ul kok\u00ebn dhe vazhdon: \u201cTrupin e Valbon\u00ebs dhe disa t\u00eb tjer\u00ebve i nxorri n\u00eb sip\u00ebrfaqe nj\u00eb djal\u00eb nga Spitalla\u201d.<\/p>\n<p>Anija \u201cVlora\u201d me gati 20 mij\u00eb shqiptar\u00eb n\u00eb bord ishte anija e fundit e madhe q\u00eb u nis drejt Italis\u00eb m\u00eb 8 gusht 1991 si pasoj\u00eb e kolapsit ekonomik q\u00eb shoq\u00ebroi r\u00ebnien e regjimit komunist n\u00eb Shqip\u00ebri. M\u00eb pas, mij\u00ebra shqiptar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb nd\u00ebrmorr\u00ebn udh\u00ebtime t\u00eb rrezikshme me gomone p\u00ebr t\u00eb prekur Per\u00ebndimin.<\/p>\n<p>35 vjet pas eksodit t\u00eb madh, shkrimtari Arian Leka dhe regjisorja Driada Dervishi inskenuan n\u00eb Durr\u00ebs \u201cHart\u00eb memece p\u00ebr t\u00eb mbyturit\u201d, nj\u00eb vep\u00ebr q\u00eb nd\u00ebrthur poezin\u00eb, ditarin dhe kujtes\u00ebn kolektive si homazh p\u00ebr viktimat e tragjedive shqiptare n\u00eb det.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.news24.al\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Screenshot_263.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2132 size-full\" src=\"https:\/\/www.news24.al\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Screenshot_263.jpg\" alt=\"\" width=\"698\" height=\"578\" srcset=\"https:\/\/www.news24.al\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Screenshot_263.jpg 698w, https:\/\/www.news24.al\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Screenshot_263-480x397.jpg 480w\" sizes=\"auto, (min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) 698px, 100vw\" \/><\/a><\/p>\n<p>Vepra \u00ebsht\u00eb gjithashtu nj\u00eb kujtes\u00eb p\u00ebr indiferenc\u00ebn e institucioneve lokale dhe qendrore.<\/p>\n<p>Krejt e kund\u00ebrta ndodh n\u00eb brigjet p\u00ebrball\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2012 kineast\u00ebt italian\u00eb realizuan dy filma dokumentar\u00eb me titujt binjak\u00eb \u201cLa nave\u201d dhe \u201cLa nave dolce\u201d. Filmat q\u00eb i kushtohen eksodit masiv me anije nga brigjet e Shqip\u00ebris\u00eb jan\u00eb nderuar me \u00e7mimet \u201cDavid di Donatello 2013\u201d, si dhe n\u00eb konkurimin e festivalit t\u00eb Venecias 2012.<\/p>\n<p>Kapiteni i anijes \u201cVlora\u201d n\u00eb gusht t\u00eb vitit 1991, Halim Milaqi, i cili e drejtoi at\u00eb nga Durr\u00ebsi drejt Barit tha p\u00ebr BIRN se k\u00ebto dit\u00eb ai \u00ebsht\u00eb ftuar n\u00eb Bari n\u00eb ceremonin\u00eb q\u00eb organizohet nga bashkia e qytetit p\u00ebr 35 vjetorin e eksodit- nj\u00eb ceremoni kjo e p\u00ebrvitshme.<\/p>\n<p>\u201cKurse k\u00ebtu te ne, pasi pala italiane vendosi nj\u00eb monument disa vite m\u00eb par\u00eb, duket sikur e kan\u00eb harruar k\u00ebt\u00eb histori,\u201d theksoi Milaqi.<\/p>\n<p>Edhe p\u00ebrpjekja p\u00ebr instalimin e nj\u00eb monumenti q\u00eb kujton eksodin, n\u00eb sheshin e trageteve t\u00eb portit detar d\u00ebshtoi dhe gjith\u00e7ka u p\u00ebrmblodh n\u00eb nj\u00eb fotoekspozit\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatitur nga Autoriteti Portual me rastin e 25-vjetorit t\u00eb k\u00ebtyre ngjarjeve.<\/p>\n<p>N\u00eb sken\u00ebn e improvizuar n\u00eb sh\u00ebtitoren bregdetare vijn\u00eb kronikat mediatike t\u00eb koh\u00ebs, t\u00eb cilat ngacmojn\u00eb kujtimet e shikuesve.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat e katerit t\u00eb Rad\u00ebs, anijes q\u00eb u mbyt bashk\u00eb me 81 vet\u00eb n\u00eb bord, ngacmojn\u00eb kujtimet e punonj\u00ebsit t\u00eb policis\u00eb kufitare, G\u00ebzim Myhypaj.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb mars t\u00eb vitin \u201997 n\u00eb basenin portual kishin mbetur vet\u00ebm dy mjete lundruese: biga dhe kateri tjet\u00ebr i dislokuar n\u00eb Durr\u00ebs. Arrit\u00ebm ta ruajm\u00eb q\u00eb t\u00eb mos b\u00ebhej pre e keqb\u00ebr\u00ebsve, q\u00eb mund ta shfryt\u00ebzonin p\u00ebr t\u00eb kaluar Adriatikun,\u201d tha Myhypaj p\u00ebr BIRN.<\/p>\n<p>Inskenimi i teksteve nga \u201cHarta memece p\u00ebr t\u00eb mbyturit\u201d q\u00eb po interpretohet n\u00eb sh\u00ebtitoren bregdetare po i drejtohet fundit.<\/p>\n<p>Gazetar\u00ebt n\u00eb sken\u00eb raportojn\u00eb rastet e mbytjeve apo t\u00eb mbijetes\u00ebs gjat\u00eb lundrimit me skafist\u00ebt nga brigjet e Adriatikut dhe Jonit drejt Italis\u00eb.<\/p>\n<p>D\u00ebgjojm\u00eb nj\u00eb prej tyre: \u201c21 vet\u00eb vdesin t\u00eb dehidratuar mbi gomone, nd\u00ebrsa 7 t\u00eb tjer\u00eb humbin n\u00eb ujrat e Jonit. Fillim janari 2004\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb sken\u00eb, valixhet e emigrant\u00ebve z\u00ebv\u00ebnd\u00ebsojn\u00eb nj\u00ebra- tjetr\u00ebn. Duket sikur gjith\u00e7ka rip\u00ebrs\u00ebritet edhe sot, kur autor\u00ebt shprehen: \u201cI kemi dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjigje pyetjes \u201cpse ik\u00ebm at\u00ebher\u00eb\u201d, por duhet t\u00eb p\u00ebrgjigjemi: \u201cPse vazhdojm\u00eb t\u00eb ikim\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Met Lila, 76 vje\u00e7, u b\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb inskenimi n\u00eb kujtim t\u00eb eksodit t\u00eb tejzgjatur nga deti t\u00eb mij\u00ebra shqiptar\u00ebve n\u00eb kap\u00ebrcyellin e dy shekujve. N\u00eb nj\u00eb qoshe t\u00eb sh\u00ebtitores, usta Meti riparon pa e ngritur kok\u00ebn maketet e anijeve prej druri, bashk\u00eb me artist\u00eb profesionist\u00eb dhe amator\u00eb. Tridhjet\u00ebepes\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb, Lila humbi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":2130,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[59],"tags":[],"class_list":["post-2129","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-speciale"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2129","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2129"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2129\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2133,"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2129\/revisions\/2133"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2130"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.news24.al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}